۲ نوامبر ۲۰۲۶- بر اساس یافته‌های یک تحقیق مقدماتی، مستقل و جدید که در نشست علمی انجمن قلب آمریکا (AHA) در شیکاگو (۹-۶ نوامبر) ارائه شد، داروهای GLP-1(ترشح‌کننده‌های پپتید شبه گلولاگون-۱ یا همان داروهای فعال‌کننده گیرنده GLP-1) که در حال حاضر برای کاهش وزن بسیار محبوب هستند، ممکن است در افراد مبتلا به «پیش‌دیابت»، در مقایسه با داروی استانداردِ پیشگیری از دیابت یعنی «متفورمین»، در جلوگیری از تبدیل شدن پیش‌دیابت به دیابت نوع ۲ و همچنین کاهش خطر حمله قلبی و سکته مغزی مؤثرتر باشند.
این مطالعه که سوابق سلامت بیش از ۲۵۰,۰۰۰ بزرگسال مبتلا به پیش‌دیابت و چاقی را بررسی کرده است، از جمله بزرگ‌ترین پژوهش‌هایی است که تأثیر داروهای GLP-1 را در مقایسه با متفورمین ارزیابی می‌کند. متفورمین در حال حاضر به عنوان استاندارد طلایی و اولین خط درمانی برای مدیریت پیش‌دیابت و دیابت نوع ۲، در کنار اصلاح سبک زندگی، شناخته می‌شود.
دکتر Vinicius de Sousa Barzon Serra، نویسندهٔ این مطالعه، می‌گوید: اکثر تحقیقات قبلی روی افرادی تمرکز داشتند که قبلاً به دیابت نوع ۲ مبتلا شده بودند. اما این مطالعه، مرحله زودتر یعنی «پیش‌دیابت» را بررسی کرده و تأثیر داروهای GLP-1را بر سطح قند خون و همچنین خطر ابتلا به سکته‌های قلبی و مغزی ثبت کرده است.
در مرحلهٔ پیش‌دیابت، سطح قند خون بالاتر از حد معمول است اما هنوز به حدی بالا نیست که بتوان تشخیص دیابت را تایید کرد. طبق آمار انجمن قلب آمریکا در سال ۲۰۲۶، نزدیک به ۴۰ درصد از بزرگسالان ایالات متحده به پیش‌دیابت مبتلا هستند. همچنین آمارهای مؤسسه ملی سلامت (NIH) نشان می‌دهد که سالانه تا ۱۰ درصد از این افراد به دیابت نوع ۲ پیشرفت می‌کنند.
دکتر Serra، پژوهشگر بخش پزشکی قلب و عروق در مؤسسه مایو کلینیک، گفت: «خبر خوب در مورد پیش‌دیابت این است که هنوز امکان بازگرداندن وضعیت قند خون به حالت نرمال (معکوس کردن روند بیماری) وجود دارد. این تحقیق ممکن است دلیل استفاده از داروهای GLP-1را در مراحل بسیار زودتر برای برخی بیماران تقویت کند، به جای اینکه منتظر بمانیم تا آن‌ها به دیابت نوع ۲ مبتلا شوند.»
بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۶، تقریباً از هر ۱۰ بزرگسال در آمریکا، یک نفر ممکن است داروهای GLP-1را برای کنترل قند خون یا کاهش وزن مصرف کند. در این تحلیل که روی بیش از ۲۵۰,۰۰۰ بزرگسال انجام شد، حدود نیمی از افراد از داروهای مبتنی بر GLP-1(مانند سماگلوتاید، تیرزپاتاید، لیراگلوتاید یا دولاگلوتاید) و نیمی دیگر از متفورمین استفاده می‌کردند.
یافته‌های اصلی مطالعه چه بود؟
در مقایسه با افرادی که متفورمین مصرف می‌کردند، شرکت‌کنندگانی که داروهای GLP-1مصرف می‌کردند، موارد زیر را تجربه کردند:
· ۱.۵ برابر احتمال بیشتر برای بازگشت سطح قند خون بالا به سطح نرمال؛
· ۳۱ درصد کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲؛
· ۴۱ درصد کاهش خطر مرگ به هر علتی.
همچنین داروهای GLP-1با موارد زیر همراه بودند:
· ۱۵ درصد کاهش خطر حمله قلبی؛
· ۲۰ درصد کاهش خطر سکته مغزی؛
· ۲۵ درصد کاهش موارد نارسایی قلبی؛
· ۸ درصد کاهش موارد فیبریلاسیون دهلیزی (نوع شایعی از ضربان نامنظم قلب).
دکتر Serra، گفت: «تأثیر اصلی این یافته‌ها بر گفتگوهای مشترک بین پزشک و بیمار برای انتخاب گزینه‌های درمانی خواهد بود. متفورمین همچنان یک انتخاب خط اول است؛ چون ایمن، ارزان و دارای سابقه طولانی است. موضوع این نیست که یک دارو را جایگزین دیگری کنیم، بلکه بحث بر سر ارائه گزینه‌های بیشتر به بیماران خاص است.»
وی تأکید کرد که تغییر سبک زندگی (رژیم غذایی و ورزش) همچنان بخش حیاتی درمان است.
دکتر رابرت اکل، رئیس سابق انجمن قلب آمریکا، گفت: این یافته‌ها تعجب‌آور نیستند و احتمالاً به دلیل کاهش وزن بیماران است که به پیشگیری از دیابت و بیماری‌های قلبی کمک می‌کند. او افزود که داروهای GLP-1 می‌توانند به عنوان یک درمان مکمل (در کنار سایر داروها) نیز استفاده شوند، اما هزینه و دسترسی به این داروها عوامل مهمی هستند که باید در نظر گرفته شوند.
جزئیات مطالعه و محدودیت‌ها:
· محققان سوابق الکترونیک سلامت ۲۵۶,۴۹۲ بزرگسال (میانگین سنی ۵۲ سال) مبتلا به پیش‌دیابت و چاقی را بررسی کردند.
· این داده‌ها از شبکه جهانی TriNetXبین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ استخراج شده و بیماران به‌طور متوسط حدود سه سال تحت نظر بوده‌اند.
· محققان بیماران را بر اساس سن، شرایط سلامتی (مانند فشار خون بالا یا آپنه خواب) و داروهای دیگر با هم مطابقت دادند تا تفاوت‌ها ناشی از خودِ دارو باشد.
· این یک مطالعه «مشاهده‌ای» است، بنابراین نمی‌تواند رابطه علت و معلولی قطعی را ثابت کند. محدودیت‌های دیگر شامل تکیه بر کدهای تشخیصی الکترونیک (که ممکن است کامل نباشند) و عدم اطلاع از دقت مصرف دارو توسط بیمار است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-10-glp-meds-linked-diabetes-heart.html